Seni Suara
Kesenian mengikut definisi Herberth Read
adalah suatu usaha untuk mencipta bentuk-bentuk yang menyenangkan dan seni itu
dijalankan pula daripada estetika.
Dalam seni suara kesenian Melayu dapat
dibahagikan kepada dua bahagian iaitu :
- Seni VokalSeni Vokal lahir daripada pita suara yang
boleh memberi kepuasan kepada pendengar. Setiap seni vokal itu berbeza
mengikut masyarakat. Dalam masyarakat Melayu terdapat seni vokal tanpa
muzik dan seni vokal yang bergabung dengan muzik.
- Endoi atau dendang Siti Fatimah dan ulit anak
Endoi atau dendang
Siti Fatimah terkenal di negerii Perak, Selangor dan Negeri Sembilan manakala
ulit anak dinegeri Terengganu. Biasanya dilagukan dalam upacara berbentuk
keislaman seperti menyambut kelahiran anak atau upacara bercukur kepala.
- Nazam atau naban
Berasal daripada
Terengganu, Pahang dan Melaka. Dikarang dalam Bahasa Melayu yang mengisahkan
riwayat Nabi Muhamad, para Nabi Allah dan para sahabat Rasul. Persembahan yang
tidak disertai alat muzik ini memerlukan kemerduan suara.
- Marhaban, nasyid dan qasidah
Merupakan
nyanyian keagamaan. Marhaban ialah pujian kepada Nabi Muhamad dan dinyanyikan
dalam Bahasa Arab. Nasyid ialah nyanyian dan berbentuk dakwah Islam iaitu
terdapat dalam senikata Arab dan Melayu. Qasidah biasanya dinyanyikan dalam
bahasa Arab yang mengandungi puisi memuji Nabi Muhamad dan para sahabat.
- Lagu yang digabungkan dengan muzik
- Dikir
Dikir dikenali dengan
pelbagai nama seperti dikir maulud, dikir Pahang, dikir Rebana dan dikir
berarak. Dikir-dikir ini dilagukan dengan iringan pukulan rebana atau kompang.
- Hadrah
Sejenis nyanyian yang
berasal daripada dikir. Dinyanyikan dengan iringan sejenis alat bercorak rebana
yang hampir sama dengan kompang.
- Beduan
Sejenis naynyian
rakyat negeri Perlis dan diringi dengan bunyi-bunyian gendang. Beduan mempunyai
persamaan dengan bentuk zikir dan burdah yang diringi dengan pukulan rebana.
- Dikir barat
Sejenis nyayian yang
terkenal dinegeri Kelantan. Nyanyiannya diringan dengan pukulan rebana.
- Ghazal
Sejenis puisi Arab
yang berbentuk percintaan. Ghazal dinyanyiakan dengan iringan alat seperti
syeringgi, sitar, harmonium dan tabla.
- Seni Musik
Menurut
Kamus Dewan Muzik didefinisikan sebagai gubahan bunyi yang menghasilkan
bentuk dan irama yang indah dan menyenangkan, bunyi-bunyian.
Muzik adalah satu daya
tarikan kepada manusia. Ahli-ahli falsafah berpendapat bahawa setiap manusia
mempunyai minat terhadap muzik. Keadaan ini jelas dilihat kepada reaksi manusia
terhadap bunyi-bunyian yang sudah menjadi kegemaran sejak manusia dilahirkan.
Muzik sebenarnya tidak dapat dilihat dan dinikmati dengan pancaindera
penglihatan, tetapi dirasai dengan hati atau perasaan.
- Muzik Tradisi Warisan Istana
Dalam
masyarakat terdapat dua kelompok masyarakat iaitu :
- Tradisi tinggi (great tradition)
- Tradisi rendah (little tardition)
Kumpulan
masyarakat tradisi tinggi terdiri daripada golongan bangsawan yang merupakan
golongan kelas pemerintah yang menjadikan istana sebagai pusat kebudayaan.
Raja-raja menubuhkan
kumpulan-kumpulan muzik diistana dan latihan dianjurkan untuk meningkatkan mutu
persembahannya. Muzik nobat menjadi satu pasukan muzik istana sejak abab ke 15
lagi. Muzik ini dimainkan dalam upacara pertabalan, kematian raja dan upacara
mengadap oleh para pembesar di hadapan balairung. Selain nobat muzik yang
berkembang melalui tradisi istana di Malaysia ialah gamelan. Gamelan yang terkenal
diTanah Melayu berasal dari kerajaa Riau-Lingga dan Johor. Alat-alat muzik yang
digunakan dalam gamelan termasuklah saron, bonang, kerompong, gendang dan gong.
- Tradisi Muzik
Rakyat
Disamping
tradisi tinggi yang berpusat diistana, terdapat pula tradisi rendah dikalangan
rakyat biasa yang terdir daripada kaum petani dan nelayan. Perkembangan seni
muzik diperingkat masyarakat tradisi rendah lahir daripada minat anggota
masyarakat itu sendiri. Sebahagian daripada mereka mewarisi keahlian bermain
alat-alat muzik itu daripada keluarganya. Alat-alat muzik ini diperbuat
daripada bahan-bahan yang diperolehi disekeliling mereka seperti buluh, kayu,
kulit binatang dan lain-lain. Muzik rebana merupakan sejenis alat muzik yang
berkembang dalam masyarakat Melayu tradisional. Rebana dimainkan dalam
persembahan yang berunsur keislaman seperti dikir, ratib, nazam, hadrah, rodat,
maulut dan lain-lain.
- Tradisi Muzik
Melayu yang lain
Tradisi
muzik melayu yang lain seperti muzik makyong dan gendang keling diwarisi dari
zaman praislam.Gendang keling dan Mek Mulung di Kedah dan Perlis menggunakan
alat muzik seperti Gong, rebab, gendang dan serunai. Di samping berbagai –
bagai jenis muzik yang dinyatakan ,muzik wayang kulit, kuda kepang dan ghazal
juga merupakan muzik melayu tradisional dari zaman silam. Muzik wayang kulit
mengandungi alat muzik seperti gamelan dan mempunyai hubungan dengan tradisi
dan kepercayaan masyarakat pribumi. Ghazal pula berasal dari pengaruh Arab
Parsi , yang dibawa melalui India sebelum berkembang di alam melayu. Muzik
melayu asli ialah muzik yang menyertai tarian ronggeng atau joget yang
mempunyai hubungan dengan dongdang sayang yang berkembang di Melaka dan
canggung di Perlis. Dalam Tarian kuda kepang pula terdapat alat – alat muzik
paluan yang dibunyikan mengikut rentak kuda berlari. Tarian kuda kepang ini
berkembang di Johor di kalangan masyarakat melayu keturunan Jawa.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar